Europese samenwerking: het is het belangrijkste aspect van de nieuwe concept strategie die momenteel op tafel ligt aangaande het thema zonne-energie. Door de recente ontwikkelingen zal de groei van het vermogen aan zonne-energie de komende jaren exponentieel toenemen. Middels de EU Solar Energy Strategy wil men eind 2025 in heel Europa 320 GigaWatt (320.000.000 KiloWatt) zonvermogen installeren. Dat wil de Europese Unie realiseren aan de hand van vier pijlers: het EU Solar Rooftops Initiative, de EU Solar PV Industry Alliance, een pakket om vergunningverlening te versnellen en het EU large-scale skills partnership.

Voor Nederland is eveneens een rol weggelegd; een verdubbeling van de capaciteit in zonne-energie. Dat lijkt op het eerste oog een flinke uitdaging. Het kabinet noemt de nieuwe doelen dan ook ambitieus, maar ondersteunt het streven wel.

Brede inzet van zonnepanelen in Europa faciliteren

De Europese Commissie heeft de EU Solar Energy Strategy gepubliceerd. Het doel van dit kolossale plan is om de groei van zonnepanelen te faciliteren, en zo de doelstellingen rondom een CO2-neutraal continent kracht bij te zetten. Een deel van dit plan richt zich op het verplichten van zonnepanelen voor nieuwbouwprojecten. Dit wil de Europese Commissie doen door de huidige richtlijnen van de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) te wijzigen. Dat betekent dat in 2026 alle openbare en commerciële nieuwbouw gebouwen verplicht zijn om zonnepanelen te installeren, en vanaf 2027 geldt hetzelfde op alle bestaande openbare en commerciële gebouwen.

Als laatste volgen de particuliere woningen. Vanaf eind 2029 moeten op alle nieuwe woningen verplicht zonnepanelen komen. Dit houdt in dat alle nieuwe woningen in 2030 zonnepanelen op het dak hebben liggen.

Aantrekkelijke financiering

Naar aanleiding van de EU Solar Energy Strategy heeft het kabinet meerdere financieringsmiddelen beschikbaar gesteld, zoals de Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE), Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) en de welbekende salderingsregeling om het installeren van zonnepanelen aantrekkelijk te maken. Door de subsidieregelingen is Nederland de laatste jaren ontwikkeld tot de Europese koploper op het gebied van zonne-energie. Ons land heeft het hoogste geïnstalleerde vermogen zonne-energie per hoofd van de bevolking.

Ruimte op gebouwen gebruiken voor zonne-installaties

Vanaf 2025 is het voor alle gebouwen – groter dan 250 vierkante meter – verplicht om zonnepanelen op het dak te installeren. Deze maatregel werd recent nog aangekondigd door Rob Jetten, minister voor Klimaat en Energie. Het kabinet onderschrijft de kansen die liggen in multifunctioneel ruimtegebruik om meerdere opgaven tegelijk te bedienen. Om de duurzame transitie toegankelijk te maken voor bedrijven in het midden- en kleinbedrijf, zal de focus op de markt moeten liggen op toegankelijkheid. Investeren is zonnepanelen moet financieel interessant zijn, en dat kan ook. Bijvoorbeeld door het concept zonnepanelen leasen. Dit houdt in dat bedrijven niet te maken krijgen met initiële kosten, en toch genieten van de voordelen van zonne-energie.

Met de nieuwe maatregelen omtrent zonnepanelen wil het kabinet voorkomen dat kostbare landbouwgrond gebruikt moet worden voor grote zonneparken. De maatregelen die nu zijn aangekondigd, zullen de zonne-energie capaciteit nog verder doen groeien. Het kabinet verwacht tevens dat bedrijven meer zelf opgewekte zonne-energie gaan verbruiken als het op hun eigen dak ligt, waardoor de druk op het elektriciteitsnet afneemt.

Wat zijn de mogelijkheden voor de particuliere markt?

1,5 miljoen Nederlandse huishoudens hebben zonnepanelen. Zij spelen een belangrijke rol in het verzilveren van de doelstellingen rond hernieuwbare zonne-energie. Hoewel in het afgelopen jaar al veel is gebeurd op het gebied van zonnepanelen, zullen de komende jaren nog bepalender worden. Om meer consumenten mee te krijgen in de energietransitie, zal de drempel nog verder omlaag moeten worden gebracht. Bedrijven in de branche leveren al een bijdrage, door het toegankelijk maken van zonne-energie.

Overigens zullen ook in de productie en levering van materialen op de markt van zonnepanelen – zoals zonnepanelen en omvormers – eveneens de nodige uitdagingen liggen. Europees beleid is dan ook nodig om de transitie in goede banen te leiden.